बिदेशीलाई बात, यसरी बसियो रातारात
![बिदेशीलाई बात, यसरी बसियो रातारात](https://janaaastha.prixacdn.net/media/albums/c3472a8e-70f3-4cf3-8e14-c5894c9496aa_sGQwpIYcfp.jpg)
सर्वोच्च अदालतको परमादेशबाट ०७८ साल असार २८ गते केपी ओलीलाई विस्थापित गर्दै भोलिपल्ट कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा पाँचौँ पटक मुलुकको प्रधानमन्त्री नियुक्त हुँदा एमाले नेता–कार्यकर्ता ‘मूर्दावाद’को नारासहित सडकमा ओर्लिएका थिए । झण्डै दुई वर्ष सरकार चलाउँदा देउवालाई ‘परमादेशी प्रधानमन्त्री’ भन्दै एमालेले कटाक्ष मात्र गरेन, राजनीतिक रुपमै अस्वीकारसमेत गर्यो । तर, अनौठो संयोग, उनै देउवाको समर्थनमा केपी ओली प्रधानमन्त्री बन्दै हुनुहुन्छ, त्यो पनि असार २८ मै । प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले त्यही दिन पारेर विश्वासको मत लिने निर्णय गरेपछि देउवा र ओलीका लागि यस्तो संयोग जुरेको हो ।
आफूले गरेको प्रतिनिधिसभा विघटनको निर्णय बदरसहित घण्टा नै तोकेर देउवालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्न २८ गते अदालतले दिएको आदेशप्रति ओलीको चर्को असन्तुष्टि थियो त्योबेला । इखालु ओलीले यसलाई प्रतिष्ठाको विषय बनाउनुभएकै थियो । त्यसकारण २८ गते देउवाको समर्थन लिएर यौटा मज्जैको सन्देश दिने गरी त्यही दिन प्रधानमन्त्री बन्ने चाहना छ, भनिन्छ । त्यसनिम्ति चाँजोपाँजो मिलाइसकेको एमाले सम्वद्ध स्रोतले जानकारी दियो । बताइएअनुसार दिउँसो ३ बजे प्रतिनिधिसभाको बैठक सक्ने, लगत्तै राष्ट्रपतिलाई सरकार गठनका लागि आह्वान गर्न लगाउने र तयारी अवस्थामा रहेको हस्ताक्षर लिएर शीतल निवास जाने सहमति दुई दलबीच बनिसकेको छ ।
जुन दिन अदालतले आफूलाई पदमुक्त गरेको थियो त्यही दिन पारेर प्रधानमन्त्रीको कुर्सीमा उक्लने ओलीको तीव्र इच्छा पूरा हुनेमा शंका पनि छ । किनभने संविधानको धारा ७६(२)बमोजिमको प्रधानमन्त्रीले विश्वासको मत नपाए सोही उपधाराअनुसार अर्को सरकार गठन हुने या उपधारा ३ मा जाने भन्ने विवाद एकातिर छ, अर्कोतिर राष्ट्रपतिले ७६ (२)कै आह्वान गरे पनि समयका कारण त्यही दिन ओली प्रधानमन्त्री नियुक्त हुन सक्ने कम सम्भावना छ । हुन त यस्ता संयोग राजनीतिमा आइरहन्छन् । जनताको शक्तिमा नभई ज्योतिषमा विश्वास गर्नेहरूले संयोग मिलाउँछन् पनि । कांग्रेस–एमालेबीच असार १७ गते रातारात सत्ता साझेदारीको सहमति हुनुमा ज्योतिषले दिएको समय कटाउन नहुने शेरबहादुर देउवाको अडानले काम गरेको बताइन्छ । पाँच पटक प्रधानमन्त्री भइसकेका देउवा छैटौं पटक सत्तामा उक्लने ज्योतिषीकै विश्वासमा हुनुहुन्छ । यसअघि गत स्थानीय चुनावको पूर्वसन्ध्यामा ओलीले पनि ज्योतिषीको हवाला दिँदै सत्ता गठबन्धनको आयु असार १७ का लागि तोक्नुभएको थियो । मिति नै किटान गरेर गठबन्धन टुट्ने भविष्यवाणीमाथि प्रश्न गर्नेलाई उहाँले देउवाको ज्योतिषीलाई सोध्नु भनेर जवाफ दिनुभएको हो ।
यता, सत्ता राजनीतिको पछिल्लो घटनामा छिमेकीलाई जोडेर ‘खाँटी राष्ट्रवादी’ बन्न कमरेडहरू फेरि जुर्मुराएका छन् । छिट्टै प्रधानमन्त्री हुँदै गरेका केपीका दुई विश्वासपात्र शंकर पोखरेल र प्रदीप ज्ञवालीहरूले आन्तरिक राजनीतिमा छिमेकीलाई तानेर आफू राष्ट्रवादी देखिने पुरानै तर जनतामा नबिक्ने तरिका दोहोर्याउँदै हुनुहुन्छ । खुल्लमखुला भनिँदैछ– प्रधानमन्त्री प्रचण्ड भारत गएर आएपछि कुरा बिग्रियो र नयाँ समीकरण बनाउन एमाले बाध्य भयो । सरकारको नेतृत्व लिँदै गरेको दलका शीर्ष नेताले राष्ट्रिय दृष्टिकोणबाट हेर्ने कि आन्तरिक मामिलामा छिमेकीलाई तान्ने ? के उहाँहरूले भनेजस्तै सत्ता राजनीतिका भित्री खेलमा देशी–विदेशी शक्ति केन्द्रहरूको स्वार्थ टकराएकै हो ?
भारतबाट फर्केपछि प्रचण्डले सत्ता समीकरण बदल्न खोजेको आरोप भने तथ्यको नजिक देखिँदैन । किनभने भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको शपथग्रहण समारोहमा भाग लिन प्रचण्ड जुन ९ अर्थात् जेठ २७ गते नयाँदिल्ली गएर भोलिपल्ट जुन १० अर्थात् जेठ २८ गते अपराह्न स्वदेश फर्किनुभयो । यता, प्रचण्डलाई हटाउने खेलअन्तर्गत अन्नपूर्णका मालिक क्याप्टेन रामेश्वर थापाको घरमा त्यही दिन राति ओली र देउवाबीच भेला भएको हो । त्यसदिन पहिलो भेट गरेका उहाँहरूले सोही घरमा दोस्रो र तेस्रो भेट गरेपछि बल्ल असार १७ को सहमति जुटेको बताइन्छ । जेठ २८ बाट शुरु भएको सत्ता परिवर्तनको खेल असार १४ गते नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणका फरार अभियुक्त बेचन झा समातिएपछि द्रुतरुपमा अघि बढेको प्रष्ट छ । उच्च राजनीतिक नेतृत्वसँग नाम जोडिएका बेचनलाई समातेर भारतले नेपाल पठाएपछि भोलिपल्ट असार १५ गते शेरबहादुर श्रीमती आरजूलाई लिएर बालकोट पुगेको र त्यसपछि उनै व्यापारीको घरमा देउवा र ओलीको लगातार भेट भएको थियो ।
त्यसैले, भारतबाट फर्केपछि प्रचण्डले चलखेल गरेकाले कांग्रेससँग मिलेर सत्ता पल्टाएको दाबी मिल्दैन । अर्कोतिर यिनै कमरेडहरू हुन्, जो एमाले–माओवादी सहकार्यका बेला बिदेशीहरूले नरुचाएको गठबन्धन बनाएर चक्मा दियौँ भन्ने गर्थे । अहिले त्यही गठबन्धन आफूले टुटाउँदा भारतलाई दोषी देखिरहेका छन् । दुबै छिमेकीसँग सन्तुलित सम्बन्ध बनाएर राष्ट्रिय हितका लागि सोच्नुपर्नेमा केपी ओलीलाई राष्ट्रवादको नायक बनाउन प्रतिपक्षमा रहँदाकै जस्तो उग्रता देखाएकोप्रति एमालेकै कतिपय नेता पनि सन्तुष्ट सुनिएनन् । बन्दै गरेको रुलिङ पार्टीको नेताका विश्वासपात्रहरूले बोल्ने भाषा यस्तो आएपछि लैनचौरले चित्त दुखाएको बताइन्छ ।
अर्कोतिर एमालेसँग सत्ता सहकार्यको सहमतिमा राति हस्ताक्षर गर्नुअघि दिउँसो बसेको कांग्रेस पदाधिकारी बैठकले चिनियाँ परियोजना बिआरआई अस्वीकार गर्ने घुमाउरो निर्णय गरेको थियो । केही दिन अघिमात्र क्याबिनेटबाट बिआरआई अघि बढाउने निर्णय भएको पृष्ठभूमिमा कांग्रेसले कसलाई के सन्देश दिन यो निर्णय गर्यो ? अचम्मको कुरा चैं, भूराजनीतिक हिसाबले यस्तो महत्वपूर्ण विषयलाई किन हत्तपत्त टुंग्याइयो ? सरकारमा नभएको पार्टीले बिना सन्दर्भ बिआरआईविरुद्ध निर्णय गरेको स्थितिले सत्ता परिवर्तनको पछिल्लो खेलमा भूराजनीतिक चासो र प्रभाव रहेको विश्लेषण त भैरहेकै छ । तर, विदेशीलाई दोष दिएर कमरेडहरू ‘पानीमाथिको ओभानु’ बन्न मिल्छ र ?
(साभार:जनआस्था साप्ताहिकबाट)
टिप्पणीहरू